Tezer  Özlü, Mary Oliver

De Turkse schrijfster Tezer Özlü  werd geboren op 10 september 1943 in Simav. Zie ook alle tags voor Tezer Özlü op dit blog.

Uit: Reis naar de rand van het leven (Vertaald door Hanneke van der Heijden)

“Deze stad had langs de rivieroever moeten liggen en tegen de heuvels op moeten rijzen. Geen enkele stad zou een architectuur kunnen hebben die zo zelfmoordachtig, zo betoverend, is als die van Turijn. Nee. Ze is afgesloten van de bergen. Afgesloten van de Po. Afgesloten van de zon. Afgesloten van de hemel. Afgesloten van de regen. Afgesloten van de sterren. Afgesloten van de bries. Afgesloten van elke openheid en ruimtelijkheid. Afgesloten van ademhalingen. Verborgen achter galerijen die de hele hemel bedekken. De galerijen, met hun marmeren sokkels en zware, dikke stenen zuilen, waaraan lampen hangen, komen uit op grote, magnifieke winkels, vaak versierd met de stoelen en tafels van oude cafés, en soms op plekken waar zware beelden en grote stenen leeuwen griezelig staan. Er zijn geen mensen in deze gebieden. Het grijze en aardkleurige pleisterwerk van de grote, oude gebouwen is steeds donkerder geworden, gebukt onder het ondraaglijke gewicht van de tijd. Ik kijk naar de trappen van het eerste huis in de XX Septembrestraat. Een zwak licht sijpelt naar binnen… De begane grond komt uit op de binnenplaats. De open ruimte die tot de bovenverdiepingen reikt, is in duisternis gehuld.
[…]

“Terwijl ik in de spiegel mijn vermoeide gezicht kamde voordat ik het hotel verliet, dacht ik aan het kind in Gerede dat zijn witte schoolkraagjes en linten stijfde, de leerling die heldhaftige gedichten voordroeg tijdens de vakantie, het jonge meisje dat van stad naar stad rende op zoek naar de wereld, een vermoeide huisvrouw, de vrouw die door twee echtgenoten werd bemind en misbruikt, die beide echtgenoten beminde en misbruikte, die door beide echtgenoten werd verraden en hen zelf ook verraadde, de vrouw die al haar veerkracht uit zichzelf putte, iemand die nooit uit het leven werd verstoten. De enige die haar eruit kan duwen, is zijzelf. Ik zeg tegen mezelf: je hebt het begin van het einde van het leven gemaakt… Als proberen te sterven betekent zelfmoord plegen op je achttiende, sterven met je mooie jonge lichaam, degenen die je lijk zouden vinden angst aanjagen, willen zeggen: ‘Neem dit wrede leven, het is van jou.’ Zij hebben je genezen. Nu ben jij ook wreed.”

 

Tezer  Özlü (10 september 1943 – 18 februari 1986)

 

De Amerikaanse dichteres Mary Oliver werd geboren op 10 september 1936 in Maple Heights, Ohio. Zie ook alle tags voor Mary Oliver op dit blog.

 

Bot

1.
Begrijp me goed, ik probeer steeds te doorgronden
wat de ziel is,
en waar ze verborgen zit,
en welke vorm ze heeft
en dus, vorige week,
toen ik op het strand
het oorbot vond
van een griend die misschien wel
honderden jaren geleden stierf, dacht ik
dat ik misschien dicht bij
een ontdekking was
want het oorbot

2.
is het deel dat het langst bewaard blijft
in ieder van ons, mens of walvis; gevormd
als een gedrongen lepel
met een roze kommetje waar
het ooit, in de kop van de beweeglijke zwemmer,
verbonden was met zijn twee zusters
in het huis van het gehoor,
het was slechts
vijf centimeter lang
en ik dacht: de ziel
zou wel eens zo kunnen zijn
zo hard, zo noodzakelijk

3.
en toch bijna niets.
Naast mij
opende en sloot de grijze zee
haar golfdeuren,
en ontvouwde telkens weer
haar gebrul dat de tijd bespot;
ik keek, maar kon niets zien
door de donker verweven schittering;
en toch weten we niet allemaal: het gouden zand
ligt daar op de bodem,
ook al hebben onze ogen het nooit gezien,
en kunnen onze handen het nooit grijpen

4.
uit vrees dat we het zouden verpulveren
tot brokstukken en feiten —
tot zekerheden —
en wat de ziel is, dat ook
zal ik, geloof ik, nooit helemaal weten.
Hoewel ik speel aan de randen van het weten,
weet ik werkelijk
dat onze rol niet het weten is,
maar het kijken, het aanraken en het liefhebben;
zo liep ik verder,
zachtjes,
door het zachtroze ochtendlicht.

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Mary Oliver (10 september 1935 – 17 januari 2019)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 10e september ook mijn blog van 10 september 2025 en ook mijn blog van 10 september 2024 en ook mijn blog van 10 september 2020 en eveneens mijn blog van 10 september 2018 en ook mijn blog van 10 september 2017 deel 2.

Elly de Waard, Mary Oliver

De Nederlandse dichteres, vertaalster, recensente en popcritica Elly de Waard werd geboren in Bergen (NH) op 8 september 1940. Zie ook alle tags voor Elly de Waard op dit blog.

 

Juli en onverdraaglijk herfstig

Juli en onverdraaglijk herfstig
is de lucht. Zoveel bladeren
van het berkje dwarrelen nu al
in de vroegte samen tegen
de stenen traptreden. Hun geel
vergaderen is verontrustend.

Een koude wind om de hoek valt
van het huis, waar ik al bladerend
in mijn geschriften in de ochtend
zit en huiver en mij niet thuis
voel, toch blijf weigeren
naar elders te vluchten.

En mijn hart is moe en het hangt
als een rood blad aan zijn aderen
en zijn grote geruchten zijn
geluwd, zijn in de koude wind
weggeschuwd en het houdt zich klein
en hurkt weg in voorzichtig zuchten.

 

De dagen houden niet over

De dagen houden niet over
van zichzelf, ze zijn te heet
en er wordt niets in mijn twee handen
omgesmeed; pas onder de sterren

in de smidse van de nacht, die
in een vonkenregen is verstard
flonkert de maan, Hefaistos’ laatste
werk, in de scherven op de muur

als vuurvliegen en vleermuizen
fladderen af en aan, bedienden,
de donkere vloer van het zwerk
vegen zij aan en het stroompje

kabbelt er kalm de krullen uit,
een koele bedrijvigheid, pas
in aandachtigheid opgemerkt;
ik voel mij helder nu en sterk.

 

En in een tijd, waarin een dichter

En in een tijd, waarin een dichter
geworden is tot curiosum, tot
marginaliteit, een tijd ook
waarin talen (als de zijne)
zich vermengen of verdwijnen

toch dichter te willen zijn
van zo’n historisch rijk, maar klein
en koppig taalgebied, dat van
een eigenzinnigheid van zeggen is
en in benoemen authentiek.

 

Elly de Waard (Bergen, 8 september 1940)

 

De Amerikaanse dichteres Mary Oliver werd geboren op 10 september 1936 in Maple Heights, Ohio. Zie ook alle tags voor Mary Oliver op dit blog.

 

Late lente

Eindelijk begint de wereld
te veranderen, de koorts stijgt,
de bladeren ontvouwen zich.

En de spotlijsters vinden
voldoende reden en adem om
nieuwe liedjes te maken. Dat doen ze. Daar kun
je op rekenen.

En de geliefden ontdekken
nieuwe manieren om lief te hebben. Luister, hun ramen staan open.
Je kunt ze horen lachen.

Zonder de lente, wie weet wat er zou gebeuren.
Een heleboel niets, vermoed ik.
De bladeren bewegen nu allemaal
zoals een jongetje roeit en roeit

in zijn houten boot, gewoon om ergens te komen.
Laat, laat, maar nu prachtig en prachtiger.
En wij tweeën, samen — een deel ervan.

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Mary Oliver (10 september 1935 – 17 januari 2019)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 8e september ook mijn blog van 8 september 2018 deel 1 en ook deel 2.

Merijn de Boer, Mary Oliver

De Nederlandse schrijver Merijn de Boer werd geboren in Heemstede op 7 september 1982. Zie ook alle tags voor Merijn de Boer op dit blog.

Uit: Nestvlieders

“Andere dolfijnen waren bezig meteen eeuwige sprong door de lucht. Wat mij aan die fontein stoorde, was dat hij een oog moest voorstellen. Mogelijk wilde de architect met zijn bouwwerk het verdriet der dolfijnen aantonen, anders kan ik niet verklaren dat dat water niet uit het spuitgat maar uit het oog van de dolfijn poot. Van de 767 appartementen werden er slechts negen bewoond.
Met hoge verwachtingen gebouwd, maar net op het verkeerde moment. Ik denk nog wel eens aan de investeerders. In weerwil van de vrolijkheid die dolfijnen vaak wordt toegedicht, waren die paar bewoners niet bepaald levensgenieters. Ze waren allemaal alleenstaand en de meesten hadden een, baan die hen verplichtte zo vroeg mogelijk, op kantoor te verschijnen om het pas te verlaten als er geen daglicht meer te bekennen was. Ook in de zomer lukte het ie vaak om in het donker thuis te komen.
Mijn eigen appartement bevond zich ongeveer op de plek waar het spuitgat van de dolfijn had moeten zitten. De eerste maanden dat ik er woonde, was ik net als de anderen alleen thuis in het weekend en ’s nachts, wanneer ik profiteerde van de vijf uur slaap die mijn werkgever me gunde. Ik wist toen nog niet eens <lat er maar zo weinig appartementen bewoond waren. Maar toen ik eenmaal ontslagen was en als werkloos jurist mijn dagen moest zien te slijten met behulp van alle mooie spulletjes die ik voor mezelf had gekocht, begon ik me voor mijn medebewoners te interesseren. De meeste mensen hebben alleen belangstelling voor anderen wanneer die iets voor ze kunnen betekenen.
Maar ook verveling kan een drijfveer zijn.
Op mijn eigen etage woonde verder niemand. Op de twee verdiepingen daarboven ook niet. Als je overdag door de gangen liep en je ging helemaal aan de westpunt van de gang staan, dan kon je te weten komen hoe lang geluid erover doet om driehonderd meter af te leggen. Ik riep iets, bijvoorbeeld ‘ik ben ziel-loo-oos!’, en boorde vervolgens hoe die woorden alle lege kamers langsgingen om te botsen tegen precies zo’n glazen plaat als waartegen ik stond aangeleund. Ook stelde ik me voor dat je er uitstekend kon voetballen, ware het niet dat ik maar één werkloze vriend had, wat betekende dat we alleen landerig een bal naar elkaar konden gaan overschieten. En dat had ik in mijn jeugd al vaak genoeg gedaan.”

 

Merijn de Boer (Heemstede, 7 september 1982)

 

De Amerikaanse dichteres Mary Oliver werd geboren op 10 september 1936 in Maple Heights, Ohio. Zie ook alle tags voor Mary Oliver op dit blog.

 

De reis

Op een dag wist je eindelijk
wat jij had te doen, en begon,

hoewel de stemmen rond je
hun slechte advies bleven schreeuwen,

hoewel het hele huis begon te schudden

en hoewel je de oude trek aan je enkels voelde.

“Heel mijn leven” riep elke stem.
Maar je stopte niet
Jij wist wat jij had te doen

Ondanks dat de wind met haar stijve vingers
Peuterde aan de fundamenten en
Die anderen verschrikkelijk zwaarmoedigheid klonken.

Het was al laat genoeg,
een wilde nacht
En de weg vol met gevallen takken en stenen.

Maar beetje bij beetje
Met hun stemmen achter je
Begonnen de sterren
te branden door het wolkendek
en er was een nieuwe stem
Die je langzaam begon te herkennen als de jouwe
Die je gezelschap hield
terwijl je dieper en dieper
de wereld in trok.

Vastbesloten
Het ene ding te doen dat je kon doen,
vastbesloten het enige leven te redden dat je kan redden

 

Vertaald door Walter Berghoef

 

Mary Oliver (10 september 1935 – 17 januari 2019)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 7e september ook mijn blog van 7 september 2021 en ook mijn blog van 7 september 2020 en eveneens mijn blog van 7 september 2018.